Sessizliğin hakkını vermek

Sessizlik neden bu kadar az konuşulur? Belki de konuşulduğu anda sessizlik olmaktan çıktığı için.

Bir işin değerini nasıl anlarız? Çoğu zaman alkıştan değil, o işin her gün aynı özenle yapılmasından. Kimse bakmazken yapılan iş, bakıldığında da aynı görünür. Gösteriye ihtiyaç duyan iş, çoğunlukla gösteri bittiğinde de bitiyor.

Sık hatırlanan bir söz var: "Bir şeyi nasıl yaparsan, her şeyi öyle yaparsın." Küçük bir işe gösterdiğin özen, büyük işe gösterdiğin özenden farklı olamaz. Çünkü özen bir karar değil, bir alışkanlık.

Görünmeyen emek

Bir mutfağı düşünün. Sabah erken saatte ışıklar yanar, yüzeyler silinir, sıcaklıklar not edilir. Kimse bunun için alkış beklemez. Yine de gün boyu yapılan her şey, o ilk saatin sakinliğine dayanır.

UYSA Yemek'in yirmi beş yılı aşan çalışma düzeninde de durum böyledir. Kayıtlı bir işletme olarak Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmi kontrollerinden geçmek, bir gün hazırlanıp sonra unutulan bir sınav değil. Her günün sıradan işleri, o kontrollerde de sessizce konuşur. Hazırlık dediğimiz şey çoğu zaman, hiçbir şey olmadığı günlerin toplamıdır.

Peki sessizlik pasiflik midir? Hayır. Sessiz olan, işini bilen ve bunu ispat etme telaşı taşımayandır. Telaş ses çıkarır; sükûnet ise yalnızca çalışır.

Sadelik bir disiplindir

Sade olmak kolay sanılır. Oysa fazlalığı ayıklamak, eklemekten çok daha zahmetlidir. Bir cümleyi kısaltmak, bir sofrayı toparlamak, bir toplantıyı bir kararla bitirmek: hepsi neyin gerçekten gerekli olduğunu bilmeyi ister.

Gençlerin sık sorduğu bir soru var: "Fark edilmek için ne yapmalıyım?" Cevap çoğu zaman aynı yöndedir: önce fark edilmeye değer bir şey yap, sonra beklemeyi öğren. Bekleyiş sıkıcı gelebilir. Ama bekleyen kişi, o sürede işini derinleştirir.

Tanınmak ile bilinmek arasında ince bir fark var. Tanınmak, adınızın anılmasıdır. Bilinmek ise yaptığınız şeyin sizden bağımsız yaşamasıdır. İkincisi daha sessizdir ve daha uzun sürer.

Bir iş kendi başına yeterliyse, onu yüksek sesle anlatmaya gerek kalmaz. Anlatmak istediğimizde bile en güzel cümle çoğu zaman en kısa olanıdır. Bir tabak yemeğin lezzetini kimse paragrafla öğrenmez; tadar ve anlar.

Herkesin kendine sorabileceği bir soru var: yapılan işlerin ne kadarı görünmek için, ne kadarı gerektiği için? Bu soruyu dürüstçe cevaplamak rahatsız edici olabilir. Yine de her yıl bir kez, sessiz bir akşamda sormaya değer.

Sessizliğin hakkını vermek, onu bir erdem gibi sergilemek değildir. Sadece işini yapıp, sonucu başkasına bırakmaktır. Bazen bu, hayatın en rahat ve en sağlam duruşu olur.

Belki asıl soru şudur: kimse görmeyecek olsa, bugünkü iş yine aynı şekilde yapılır mıydı?